Lokalne Grupy Działania.
.

Aktualności

Informacja dotycząca Programu LEADER+

19.5.2006, 13:14

Program LEADER + jest inicjatywą wspólnotową Unii Europejskiej, której celem jest wypracowanie nowego, skutecznego sposobu prowadzenia polityki rozwoju obszarów wiejskich UE.

Istnieją poważne obawy, że ze względu na przewlekłość oceny wniosków, a także na bardzo wolne i wciąż wydłużające się procedury rozliczeń - Schemat II LEADERA w Polsce - nie będzie mógł być zrealizowany. Pobudzona aktywność społeczna napotka mur biurokratycznych procedur rozciągniętych w czasie, a cała "para" zaktywizowanych społeczności - pójdzie "w gwizdek". Dlatego nawet najlepsze ZSROW (Zintegrowane Strategie Rozwoju Obszarów Wiejskich), nawet w najlepiej działających LGD (Lokalnych Grup Działania) - będą realizowane powoli, w okrojonym zakresie, takim, na jaki pozwolą skromne środki pochodzące ze składek członkowskich, albo większość Lokalnych Grup Działania przestanie istnieć. Tym samym - zakładane w SPO ROL wskaźniki celów nie zostaną osiągnięte, co jednoznacznie będzie świadczyć o braku realizacji Programu i konieczności zwrotu do kasy UE ogromnych kwot.

Niebezpieczeństwo zmarnowania pieniędzy, ludzkiej energii zaktywizowanych społeczności lokalnych pogłębia stanowisko Podsekretarza Stanu w Min. Rol. Pana Ardanowskiego, który wbrew logice twierdzi, że nikomu nie zależy na realizacji Leadera+ w Polsce, a LGD, które powstały w wyniku realizacji I Schematu PP Leader+ - to "twory mające służyć kampanii wyborczej". Program Leader+ ma służyć społecznościom lokalnym, rozwojowi obszarów wiejskich, tworzeniu miejsc pracy poza rolnictwem na obszarach wiejskich, współpracy i wdrażaniu nowych technologii, internetyzacji polskiej wsi itd. Itp. LEADER sprawdził się w całej UE!!!

A w Polsce - może umrzeć śmiercią naturalną dzięki takiej postawie wysokiego urzędnika w Min.Rol. Doszukiwanie się w tym programie jakichkolwiek treści politycznych jest chore, zabija ludzką inicjatywę zmierzającą do realizacji wspólnie ułożonych i akceptowanych Zintegrowanych Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich na terenie działania Lokalnych Grup Działania. Taka postawa Min. Rol. wyrządzi społecznościom wiejskim ogromne szkody, znów zniechęci do jakiegokolwiek działania, wzmocni nieufność do władzy, zmarginalizuje wiele obszarów wiejskich, zaprzepaszczone zostaną pieniądze wydane ze środków pomocowych na realizację I Schematu Programu Pilotażowego Leader+ w Polsce!

Celem Programu LEADER + jest zachęcenie różnych lokalnych podmiotów (władze samorządowe, instytucje publiczne, organizacje pozarządowe, przedsiębiorców) do wspólnego opracowania programów (strategii) zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w perspektywie długookresowej, z wykorzystaniem lokalnych zasobów.

Program ma wspierać wdrażanie zintegrowanych strategii rozwoju, które będą prowadzić do:
- wzmocnienia dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego,
- wzmocnienia lokalnej gospodarki w celu udziału w tworzeniu miejsc pracy,
- poprawienia zdolności organizacyjnych ich społeczności.

Przewidziana dla Schematu II procedura przewiduje refundowanie zrealizowanych zadań, choć toczone są rozmowy na temat ewentualnego zaliczkowania. Finansowanie będzie zgodne z procedurami wyznaczonym przez Instytucje Zarządzającą.

Pozyskiwaniem środków pomocowych zajmować się będą LGD - Lokalne Grupy Działania.

LGD jako Stowarzyszenia założone w kwietniu- czerwcu 2006 - nie dysponują środkami własnymi na realizację zadań przewidzianych w Schemacie II. Bez określenia zasad przez Instytucję Zarządzającą o innym (np. zaliczkowym) sposobie finansowania działalności LGD w II Schemacie - nie będzie możliwa realizacja zaplanowanych działań. Bank nie udzieli pożyczki czy kredytu niemożliwego do spłacenia, nawet przy poręczeniu gmin, ponieważ młoda LGD - nie zdobędzie środków na samodzielne spłacanie choćby odsetek od pożyczki (kredytu) ponieważ Uzupełnienie SPO ROL nie traktuje tego jak kosztów kwalifikowanych. Przy proponowanym refinansowaniu wykonanych zadań - LGD założona w marcu - czerwcu 2006 roku - nie udźwignie samodzielnie kosztów ich finansowania. Wprawdzie będzie obowiązek uiszczania składek członkowskich (niewysokich) i składek członków wspierających - gmin, NGO - ale nie jest to wystarczający sposób na finansowanie zaplanowanych działań.

Najlepszym sposobem – byłoby zaliczkowanie i rozliczanie (szybkie) poszczególnych zadań przez Instytucje Zarządzającą, zwłaszcza, gdy zadania byłyby wykonywane zgodnie z harmonogramem rzeczowo - finansowym, a do tego - wystarczy jedynie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa! Dotychczasowa praktyka Instytucji Zarządzającej świadczy o bardzo wolnym i bardzo biurokratycznym podejściu do oceny wniosków i rozliczeń zrealizowanych projektów, co nie wróży dobrze przyszłości Schematu II LEADERA + w Polsce.

FAPA podpisywała umowy z ostatecznym terminem realizacji I Schematu na koniec czerwca 2006. Po czym ogłosiła konkurs na II Schemat z ostatecznym terminem przyjmowania wniosków upływającym 31 maja 2006 r.! czyli z góry odcinając możliwość uczestnictwa w Programie wielu nowopowstałym Lokalnym Grupom Działania! W FAPA panuje chaos - nikt nie potrafi odpowiedzieć na najprostsze pytania, zmieniane są w trakcie przyjmowania wniosków - wytyczne (sic!) dotyczące Beneficjentów, a to już jest skandaliczne! Rozumiejąc, że LGD są w trakcie rejestracji w KRS (co niestety jest w Polsce długotrwałe) - przewidziano, iż do złożenia wniosku wystarczy jedynie potwierdzenie złożenia w Sądzie wniosku o rejestrację. W trakcie naboru zmieniono ten warunek, żądając już wyciągu z KRS! Czyli ograniczono możliwość startowania w Programie nowym grupom, mającym wg pierwotnych wytycznych szansę rejestracji w KRS do czasu sprawdzenia wniosku i podpisania umowy.

Reasumując:
- Należy jak najszybciej uporządkować wytyczne do Pilotażowego Programu Leader+ i jego II Schematu, tak, by umożliwić "startowanie" do niego także grupom, które kończą I Schemat w czerwcu bieżącego roku.
- Przedłużyć termin przyjmowania wniosków do II Schematu Leadera do 1 lipca 2006 r.,
- Zapewnić odpowiednimi Rozporządzeniami możliwość prefinansowania wybranych i przyjętych do realizacji projektów II Schematu, - Pozwolić na rozwój obszarów wiejskich w Polsce z korzyścią dla społeczności lokalnych, zaktywizowanych już tworzeniem wspólnych Lokalnych Grup Działania,
- Pogłębić zaufanie do władzy, LGD nie są tworami politycznymi - to są społeczne grupy chcące rozwoju obszarów gdzie żyją - swoich "małych ojczyzn".
- Zapobiec zwrotowi do kasy UE kwot przeznaczonych na realizacje I Schematu i wykorzystanych już w I Schemacie Pilotażowego Programu LEADER + w Polsce,
- Zapobiec zwrotowi do kasy UE kwot przeznaczonych na rozwój wsi, a przeznaczonych na realizację II Schematu Pilotażowego Programu Leader +.
- Skrócić czas weryfikacji wniosków do niezbędnego minimum (a nie ponad pół roku! jak dotąd). - Przyspieszyć przepływy pieniędzy za zrealizowane etapy projektu tak, by można było spokojnie realizować kolejne etapy.

Myślę, że mój głos - jest odzwierciedleniem tego, co czują Lokalne Grupy Działania w całej Polsce. Myślę, że wiele takich głosów do nikogo nie dociera, a przecież Program Leader jest dla Polski szansą na odbudowanie zaufania do władzy, która dostrzega z pewnością bierność na wsi, wieloletnie zaniedbania, apatię mieszkańców, którym teraz - dzięki realizacji Schematu I Leadera - nareszcie "chce się chcieć", a umożliwienie korzystania z II Schematu - byłoby świetnym przygotowaniem do realizacji LEADER-a w latach 2007-2013.

Pozostaję z wyrazami szacunku – Anna Szymańska
Konsultant Funduszy Europejskich Ełk, 18 maja 2006 r.